Nummer 25, Zomer 2008

4 Beeldvorming is een wezenlijk onderdeel van ons dagelijks
leven en ook van de manier waarop we naar onze geschiede-
nis kijken. Zo vormde zich in de loop der jaren een beeld
van ‘de Zaankanter’. Hoe ontstond dat, hoe ging het een
eigen leven leiden, en klopt dit beeld? De nieuwe Zaanse
geschiedschrijving in voorbereiding besteedt ook daar aan-
dacht aan.
8 Wormer krijgt weer een beschuitstoren, een replica van de
toren die in 1896 werd gesloopt. Historische achter
gronden van dit bouwsel. En wat sierde in het verleden de spits van
de toren?
11 Dikke molenaren, tsaar Peter die er pannenkoeken at en net
geklede meisjes ‘als voor honderd jaren’. Dat beeld schets-
te Nicolaas Beets in zijn ‘Zaansch Liedeken’. De Zaanse
streekgeschiedschrijver Jacob Honig Jansz. Jr. kon er geen
waardering voor opbrengen en diende Beets van repliek.
16 Bij onderzoek naar de scheepswerven aan de Zaandamse
Hogendijk werd in de bodem een stukje leisteen gevonden,
waarin de afbeelding van een driemaster was gekrast. Het
schip dat het leitje siert, doet vermoeden dat de tekening
in de periode 1580-1620 werd gemaakt.
18 De Zaandammer Meindert Noome Jzn emigreerde in 1851
met zijn gezin naar Zuid-Afrika om daar godsdienstonder-
wijzer te worden. Later werd hij er wijnboer. Met de familie
in Nederland hield het gezin contact.
20 De oud-katholieke kerk van Krommenie werd de afgelo-
pen jaren grondig opgeknapt. Sluitstuk was de restauratie
van het orgel, dat februari jl. in gebruik werd genomen. Het
is samengesteld van orgeldelen uit verschillende perioden.
24 Gerrit Jan de Geus wilde kunstschilder worden; dat wist
hij al op jonge leeftijd. De geboren Langedijker vestigde
zich in Krommenie, de woonplaats van zijn geliefde Duif,
met wie hij trouwde. Zij woonden in het atelier aan de
Crommenije, dat een ‘broedplaats’ van creatieven werd.
29 Bomen waren lange tijd niet erg geliefd in de Zaanstreek; ze
belemmerden de vrije windvang van de molens. Nu wordt
erkend dat bomen een belangrijk onderdeel van de bebouw-
de omgeving zijn. Negen Zaanse bomen of boomgroepen
zijn inmiddels officieel als monument geregistreerd; andere
zullen volgen.
32 Toen in 1687 de samensmelting van Zaandamse doops-
gezinde gemeenten een feit was, werd aan de Westzijde
voortvarend begonnen met de bouw van de vermaning
‘Het Nieuwe Huys’. Nog in datzelfde jaar werd er de eerste
dienst gehouden.
34 Naast het Czaar Peterhuisje in Zaandam liggen twee
kleine kanonnen die afkomstig zijn van het barkschip ‘Maria
Catharina’. Het schip was in gebruik bij Zaanse houthandels.
39 Kroniek. Een overzicht van de belangrijkste Zaanse
gebeurtenissen van oktober tot en met december.
42 Boekennieuws. Nieuwe uitgaven over de Zaanstreek
belicht.
44 Verenigingsnieuws. Berichten over ‘de eigen club’ die ook
anderen kunnen interesseren.
46 Cultuurhistorisch eropuit? De agenda geeft tips.